Gvožđe je potrebno za stvaranje hemoglobina i prenos kiseonika. Nedostatak gvožđa je najčešći nutritivni nedostatak na svijetu i glavni uzrok anemije, posebno kod žena, trudnica i djece.
Normalne vrijednosti
Serumsko gvožđe kod muškaraca je normalno oko 11–30 µmol/L, a kod žena 9–30 µmol/L. Pošto se vrijednost mijenja tokom dana i nakon obroka, zalihe gvožđa pouzdanije pokazuje feritin, a uz njih se gledaju i TIBC i saturacija transferina.
| Parametar | Referentni raspon (odrasli, orijentaciono) |
|---|---|
| Gvožđe (serumsko) | muškarci 11–30 µmol/L, žene 9–30 µmol/L |
Svaka laboratorija na nalazu navodi svoj referentni raspon – uvijek se ravnajte prema njemu.
Provjerite svoj nalaz u kalkulatoru
Šta znači povišen nalaz?
- uzimanje preparata gvožđa neposredno prije vađenja krvi
- hemohromatoza (nasljedno nakupljanje gvožđa)
- česte transfuzije
- bolesti jetre
Šta znači snižen nalaz?
- obilne menstruacije
- trudnoća i dojenje
- ishrana siromašna gvožđem (npr. bez mesa)
- krvarenje iz probavnog trakta
- celijakija i loša apsorpcija
- hronične upalne bolesti
Savjeti
- hrana bogata gvožđem: crveno meso, jetra, sočivo, pasulj, spanać, sjemenke bundeve
- vitamin C poboljšava apsorpciju, a kafa, čaj i mlijeko uz obrok je smanjuju
- preparate gvožđa uzimajte prema savjetu ljekara, obično 2–3 mjeseca
Nalaz uvijek tumači ljekar, zajedno sa simptomima i ostalim nalazima. Jedna vrijednost malo izvan raspona često nema značaj, ali kod jakih odstupanja ili tegoba javite se ljekaru.
Česta pitanja
Koji su simptomi nedostatka gvožđa?
Umor, bljedilo, opadanje kose, lomljivi nokti, vrtoglavica, zadihanost i hladne ruke i noge.
Da li je bolje mjeriti gvožđe ili feritin?
Feritin bolje pokazuje zalihe gvožđa. Serumsko gvožđe se mijenja tokom dana i zavisi od obroka.
Da li se gvožđe vadi natašte?
Da, najbolje ujutru natašte i bez uzimanja preparata gvožđa 24 sata ranije.